UAE không phải một khối đồng nhất. Bảy tiểu vương quốc khác nhau về diện tích, kinh tế và cả quy định pháp luật — và biết điều này trước khi chọn nơi sống hay làm ăn sẽ tránh được nhiều bất ngờ.
- UAE gồm bảy tiểu vương quốc: Abu Dhabi, Dubai, Sharjah, Ajman, Umm Al Quwain, Fujairah và Ras Al Khaimah.
- Abu Dhabi chiếm phần lớn diện tích cả nước và là thủ đô.
- Dubai là thành phố đông dân nhất và là trung tâm thương mại.
- Fujairah là tiểu vương quốc duy nhất nằm trọn bên bờ vịnh Oman.
Bảy cái tên và vị trí
Abu Dhabi — lớn nhất về diện tích, chiếm phần áp đảo lãnh thổ liên bang, và là thủ đô của cả nước.
Dubai — nằm phía đông bắc Abu Dhabi dọc bờ vịnh Ba Tư, là thành phố đông dân nhất và là trung tâm thương mại, hàng không, du lịch.
Sharjah — tiếp giáp Dubai, lớn thứ ba về diện tích, và là tiểu vương quốc duy nhất có lãnh thổ ở cả hai bờ biển của đất nước.
Ajman — nhỏ nhất về diện tích, nằm kẹp giữa Sharjah.
Umm Al Quwain — ít dân nhất, yên tĩnh nhất, với đầm phá và vùng ngập mặn.
Ras Al Khaimah — ở cực bắc, có dãy núi Hajar và đỉnh cao nhất nước.
Fujairah — nằm bên kia dãy núi, trên bờ vịnh Oman, nên là tiểu vương quốc duy nhất không có bờ vịnh Ba Tư.
Khác biệt lớn nhất: dầu mỏ
Đây là yếu tố giải thích gần như mọi khác biệt còn lại.
Trữ lượng dầu của liên bang tập trung áp đảo ở Abu Dhabi — các tiểu vương quốc khác có rất ít hoặc không có.
Hệ quả trực tiếp: Abu Dhabi có nguồn thu từ dầu lớn, còn các tiểu vương quốc khác phải xây dựng nền kinh tế theo hướng khác.
Dubai là ví dụ rõ nhất: vì không có nhiều dầu nên phải làm thương mại, cảng biển, hàng không, du lịch và tài chính — và chính sự thiếu dầu đã định hình con đường của nơi này.
Các tiểu vương quốc phía bắc thì dựa vào công nghiệp nhẹ, khai khoáng, cảng và du lịch, với quy mô nhỏ hơn nhiều.
Điểm quan trọng theo hiến pháp liên bang: mỗi tiểu vương quốc giữ quyền đối với tài nguyên thiên nhiên trên lãnh thổ mình — đây là nguyên tắc nền của cả cấu trúc liên bang, nói kỹ ở chuyên mục riêng.
Quy định pháp luật khác nhau giữa các tiểu vương quốc
Đây là điều thực tế nhất người mới tới cần biết.
Bên cạnh luật liên bang áp dụng chung, mỗi tiểu vương quốc có quy định riêng về một số lĩnh vực.
Ví dụ được nhắc tới nhiều nhất: Sharjah cấm rượu hoàn toàn, trong khi các tiểu vương quốc khác cho phép trong khuôn khổ có giấy phép và ở những nơi được quy định.
Khác biệt còn ở quy định về trang phục nơi công cộng, về giấy phép kinh doanh, về thuế phí địa phương và về quy hoạch.
Hệ quả thực tế: người sống ở Sharjah mà làm việc ở Dubai — chuyện rất phổ biến vì giá thuê nhà chênh lệch — phải nắm quy định của cả hai nơi.
Lời khuyên: tra quy định của chính tiểu vương quốc mình sống và mình làm việc, đừng suy từ "luật UAE" nói chung.
Chọn tiểu vương quốc nào để sống
Với người Việt đang cân nhắc, mấy yếu tố thực tế.
Dubai — nhiều việc làm quốc tế nhất, cộng đồng nước ngoài đông nhất, nhưng chi phí sinh hoạt và thuê nhà cao nhất.
Abu Dhabi — nhiều việc trong khu vực nhà nước, dầu khí và các tổ chức lớn; nhịp sống chậm hơn Dubai.
Sharjah — giá thuê nhà thấp hơn đáng kể, nhiều gia đình chọn ở đây và đi làm ở Dubai; đổi lại là thời gian đi lại và quy định chặt hơn.
Ajman và Umm Al Quwain — chi phí thấp nhất, nhưng ít việc làm tại chỗ.
Ras Al Khaimah và Fujairah — xa trung tâm, nhưng có ngành công nghiệp, cảng và du lịch riêng, và khí hậu dễ chịu hơn nhờ núi và bờ biển phía đông.
Vì sao ranh giới giữa các tiểu vương quốc rắc rối
Một đặc điểm địa lý của UAE mà bản đồ cho thấy ngay nhưng ít ai giải thích.
Ranh giới giữa các tiểu vương quốc không liền mạch — có những mảnh lãnh thổ của tiểu vương quốc này nằm lọt trong tiểu vương quốc kia, và có nơi phải đi qua lãnh thổ bên thứ ba mới tới được.
Nguyên nhân là lịch sử: ranh giới hình thành theo lòng trung thành của từng bộ tộc và từng ốc đảo với dòng họ cai trị nào, chứ không theo đường vẽ trên bản đồ.
Ở vùng sa mạc, cái quyết định là ai kiểm soát giếng nước và ốc đảo nào — nên bản đồ quyền lực có hình dạng của các điểm nước, không phải của các đường liền.
Hệ quả thực tế hôm nay: đi trên đường cao tốc có thể qua lại ranh giới vài lần mà không nhận ra — và điều này quan trọng khi nó liên quan tới quy định giao thông, quy định về rượu hoặc giấy phép kinh doanh.
Lời khuyên: khi thuê nhà hoặc đặt cơ sở kinh doanh, xác nhận rõ địa chỉ đó thuộc tiểu vương quốc nào — không suy theo cảm giác về khoảng cách.
Yếu tố quyết định trong thực tế: khoảng cách đi làm hằng ngày — giao thông giữa các tiểu vương quốc giờ cao điểm có thể rất đông, nên đừng chỉ nhìn khoảng cách trên bản đồ.
UAE có mấy tiểu vương quốc?
Bảy: Abu Dhabi, Dubai, Sharjah, Ajman, Umm Al Quwain, Fujairah và Ras Al Khaimah.
Vì sao Dubai khác Abu Dhabi?
Trữ lượng dầu tập trung áp đảo ở Abu Dhabi, nên Dubai phải xây dựng kinh tế theo hướng thương mại, cảng biển, hàng không, du lịch và tài chính.
Luật có giống nhau ở cả bảy nơi không?
Không. Bên cạnh luật liên bang, mỗi tiểu vương quốc có quy định riêng — ví dụ Sharjah cấm rượu hoàn toàn, khác với các nơi còn lại.
Nên chọn tiểu vương quốc nào để sống?
Dubai nhiều việc quốc tế nhất nhưng đắt nhất; Sharjah rẻ hơn nhiều và nhiều người ở đó đi làm Dubai; Abu Dhabi nhiều việc nhà nước và dầu khí.
