Các cơ quan trung ương của UAE

Hội đồng Tối cao gồm bảy người đứng đầu bảy tiểu vương quốc. Đó là điểm khởi đầu để hiểu mọi thứ còn lại trong bộ máy nhà nước UAE.

Hội đồng Tối cao Liên bang

Đây là cơ quan có vị trí cao nhất theo hiến pháp.

Thành phần: người đứng đầu của cả bảy tiểu vương quốc, mỗi người một ghế.

Chức năng: quyết định các vấn đề chính sách chung, phê chuẩn luật liên bang, và bầu ra tổng thống cùng phó tổng thống.

Điểm cần hiểu về cấu trúc này: đây là cơ chế của một liên bang giữa các thực thể có chủ quyền nội bộ, chứ không phải cơ quan của một nhà nước đơn nhất.

Ý nghĩa thực tế: những quyết định lớn ở cấp liên bang cần sự đồng thuận giữa các tiểu vương quốc — và điều này giải thích vì sao nhiều lĩnh vực được để cho từng nơi tự quyết.

Tổng thống, phó tổng thống và thủ tướng

Tổng thống và phó tổng thống được bầu từ trong số các thành viên Hội đồng Tối cao.

Thông lệ hình thành từ khi thành lập và duy trì tới nay: tổng thống là người đứng đầu Abu Dhabi, còn phó tổng thống kiêm thủ tướng là người đứng đầu Dubai.

Hai người đầu tiên giữ hai cương vị này là Sheikh Zayed bin Sultan Al Nahyan và Sheikh Rashid bin Saeed Al Maktoum, như đã nói ở chuyên mục trước.

Cơ sở của thông lệ: Abu Dhabi đóng góp phần lớn ngân sách liên bang, còn Dubai là trung tâm kinh tế thương mại — sự phân vai này phản ánh thực lực của hai nơi.

Nội các

Hội đồng Bộ trưởng là cơ quan hành pháp của liên bang, do thủ tướng đứng đầu.

Nội các gồm các bộ phụ trách các lĩnh vực thuộc thẩm quyền liên bang — ngoại giao, quốc phòng, nội vụ, tài chính, kinh tế, giáo dục, y tế và các lĩnh vực khác.

Một đặc điểm được nhắc tới nhiều về bộ máy UAE: việc lập các bộ và chức danh phụ trách những lĩnh vực mới — như trí tuệ nhân tạo, kinh tế số, khoa học tiên tiến — sớm hơn nhiều nước khác.

Với người nước ngoài, các bộ liên quan trực tiếp nhất là bộ phụ trách nội vụ và nhập cư, bộ phụ trách nguồn nhân lực và cư trú, và bộ phụ trách kinh tế — nên biết tên cơ quan nào làm việc gì tiết kiệm nhiều thời gian.

Hội đồng Quốc gia Liên bang

Đây là cơ quan có vai trò tư vấn và giám sát trong bộ máy.

Hội đồng gồm bốn mươi thành viên, được phân bổ theo tiểu vương quốc.

Cơ chế hình thành: một nửa số ghế do người đứng đầu các tiểu vương quốc chỉ định, một nửa do bầu cử — hình thức bầu cử được áp dụng từ năm 2006 và mở rộng dần qua các nhiệm kỳ.

Chức năng: thảo luận dự thảo luật, chất vấn thành viên nội các, và cho ý kiến về các vấn đề chung.

Một mốc được ghi nhận rộng rãi: từ năm 2019, một nửa số ghế của hội đồng này do phụ nữ nắm giữ.

Cấp tiểu vương quốc

Song song với bộ máy liên bang, mỗi tiểu vương quốc có bộ máy riêng.

Mỗi nơi có người đứng đầu, hội đồng hành pháp và các cơ quan chuyên trách phụ trách những lĩnh vực thuộc thẩm quyền địa phương.

Quy mô rất khác nhau: bộ máy của Abu Dhabi và Dubai lớn và phân nhánh sâu, còn ở các tiểu vương quốc nhỏ thì gọn hơn nhiều.

Hệ quả thực tế khi làm thủ tục: tên cơ quan phụ trách cùng một việc có thể khác nhau giữa các tiểu vương quốc — nên tra theo đúng nơi mình ở.

Làm việc với cơ quan nhà nước ở UAE

Vài điểm thực tế mà người mới tới nên biết.

Phần lớn dịch vụ công đã được số hoá, đặc biệt ở Dubai và Abu Dhabi — nhiều thủ tục nộp hồ sơ và nhận kết quả hoàn toàn qua ứng dụng hoặc trang mạng.

Có các trung tâm dịch vụ do tư nhân vận hành được uỷ quyền tiếp nhận hồ sơ — tiện nhưng có phí dịch vụ riêng, nên hỏi rõ trước.

Giấy tờ thường phải dịch sang tiếng Ả Rập và chứng thực khi nộp cho cơ quan nhà nước, và yêu cầu này khác nhau tuỳ loại việc.

Tuần làm việc đã thay đổi từ đầu năm 2022 đối với khu vực nhà nước liên bang, với ngày nghỉ cuối tuần chuyển sang thứ Bảy và Chủ nhật — khác với thông lệ trước đó và khác với nhiều nước trong khu vực. Khu vực tư nhân thì sắp xếp có thể khác, nên hỏi rõ nơi mình làm việc.

Và trong tháng Ramadan, giờ làm việc của cơ quan nhà nước được rút ngắn — nên tránh xếp việc gấp vào giai đoạn này nếu có thể.

Và mức độ số hoá dịch vụ công cũng khác nhau — ở Dubai và Abu Dhabi phần lớn thủ tục làm được trực tuyến, còn ở các nơi khác thì tuỳ việc.