So với các cộng đồng khác ở UAE, người Việt là nhóm nhỏ và tới muộn. Điều đó có cả mặt lợi lẫn mặt khó — và hiểu đúng bối cảnh giúp người mới sang biết mình bước vào đâu.
- Việt Nam và UAE thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1993.
- Cơ quan đại diện của Việt Nam tại UAE đặt ở Abu Dhabi.
- Cộng đồng người Việt tại UAE nhỏ hơn nhiều so với các cộng đồng châu Á khác ở đây.
- Phần lớn người Việt ở UAE tập trung tại Dubai và Abu Dhabi.
Vì sao cộng đồng hình thành muộn
Có lý do lịch sử rõ ràng, khác hẳn với câu chuyện ở Đông Âu.
Người Việt không có mặt ở vùng Vịnh theo các chương trình hợp tác nhà nước như ở Đông Âu — nên không có làn sóng lớn từ thập niên 1980.
Quan hệ ngoại giao giữa hai nước được thiết lập năm 1993, và quan hệ kinh tế phát triển mạnh hơn trong hai thập niên gần đây.
Người Việt tới UAE chủ yếu theo đường lao động có hợp đồng, theo công việc chuyên môn, hoặc theo doanh nghiệp — tức là theo quyết định cá nhân và theo thị trường.
Hệ quả về cơ cấu: đây là cộng đồng gồm người đang đi làm, không phải cộng đồng định cư nhiều thế hệ.
Và vì UAE không có con đường tới quốc tịch như đã nói ở chuyên mục về nhà nước, cộng đồng ở đây có tính luân chuyển cao — người tới rồi đi, thay vì bám rễ qua nhiều đời.
Mặt lợi của việc cộng đồng nhỏ
Phần ít ai nói tới nhưng có thật.
Không bị đóng khung vào một hình dung nghề nghiệp nào — ở nhiều nước, cộng đồng người Việt gắn với một ngành cụ thể trong mắt xã hội; ở UAE thì chưa.
Được đánh giá theo năng lực cá nhân nhiều hơn là theo định kiến về nhóm.
Buộc phải hoà vào môi trường quốc tế — không đủ đông để sống trong vòng tròn người Việt, nên hội nhập nhanh hơn.
Cộng đồng nhỏ thường gắn bó — người Việt ở đây gặp nhau dễ nhận ra nhau và sẵn sàng giúp nhau hơn.
Đây là điểm tương phản đáng chú ý với các cộng đồng lớn: đông thì tiện lúc đầu nhưng dễ mắc kẹt; mỏng thì khó lúc đầu nhưng hội nhập nhanh — đúng như nhận xét ở các site khác của hệ thống này về Đông Âu.
Mặt khó cần chuẩn bị
Nói thẳng để người mới sang không bất ngờ.
Mạng lưới hỗ trợ mỏng — ít người đi trước để hỏi kinh nghiệm, và thông tin bằng tiếng Việt về UAE ít hơn nhiều so với về các nước có đông người Việt.
Không có khu phố Việt hay chợ Việt như ở một số nước — nguyên liệu và dịch vụ phải tìm ở các cửa hàng châu Á chung.
Ít dịch vụ bằng tiếng Việt — tư vấn giấy tờ, kế toán, y tế đều phải dùng tiếng Anh.
Cơ quan đại diện đặt ở Abu Dhabi, nên người ở các tiểu vương quốc khác phải đi lại khi cần việc lãnh sự.
Lời khuyên: chuẩn bị tiếng Anh ở mức làm việc được trước khi sang — ở đây điều đó quan trọng hơn nhiều so với khi sang một nước có cộng đồng người Việt đông.
Quan hệ hai nước và tác động
Bối cảnh lớn hơn, ảnh hưởng tới cơ hội của từng người.
UAE là một trong những đối tác thương mại lớn của Việt Nam tại khu vực Trung Đông.
Hai nước đã ký thoả thuận hợp tác kinh tế toàn diện trong những năm gần đây, nhằm mở rộng thương mại và đầu tư hai chiều.
Ý nghĩa thực tế: luồng hàng hoá và doanh nghiệp giữa hai nước tăng thì nhu cầu về người biết cả hai môi trường cũng tăng.
Các lĩnh vực có tiềm năng: nông sản và thuỷ sản Việt Nam, hàng tiêu dùng, logistics, và dịch vụ kết nối doanh nghiệp.
Với người Việt ở UAE: đây là cơ hội định vị mình làm cầu nối — một vai trò mà cộng đồng nhỏ nhưng có mặt đúng chỗ có thể đảm nhiệm tốt.
Người Việt ở UAE phân bố thế nào
Bản đồ thực tế, để người mới sang biết mình sẽ ở gần ai.
Dubai tập trung đông nhất — vì đây là nơi có nhiều việc làm quốc tế, nhiều doanh nghiệp và ngành dịch vụ lớn.
Abu Dhabi có nhóm làm trong dầu khí, xây dựng và các dự án lớn, cùng với những người làm việc gần cơ quan đại diện.
Sharjah và các tiểu vương quốc phía bắc có người Việt làm trong công nghiệp và cảng biển, và một số người ở đây vì chi phí thuê nhà thấp hơn.
Đặc điểm chung: người Việt ở UAE sống rải, không tập trung thành khu — khác hẳn với các cộng đồng lớn hơn có khu vực riêng.
Hệ quả thực tế: gặp nhau phải chủ động hẹn, và các nhóm liên lạc trực tuyến đóng vai trò quan trọng hơn là hàng xóm láng giềng.
Lời khuyên cho người mới: tìm và tham gia các nhóm người Việt tại UAE ngay từ trước khi sang — đó là cách nhanh nhất có thông tin thật về nơi mình sắp tới.
Và với doanh nghiệp Việt Nam: UAE là điểm trung chuyển vào Trung Đông và châu Phi, như đã nói ở chuyên mục kinh tế — đây là lý do chiến lược để có người của mình ở đây.
Cộng đồng người Việt ở UAE lớn không?
Nhỏ hơn nhiều so với các cộng đồng châu Á khác ở đây, và hình thành muộn — chủ yếu là người đang đi làm chứ không phải cộng đồng định cư nhiều thế hệ.
Vì sao cộng đồng hình thành muộn?
Vì người Việt không tới vùng Vịnh theo các chương trình hợp tác nhà nước như ở Đông Âu — quan hệ ngoại giao thiết lập năm 1993 và quan hệ kinh tế phát triển mạnh gần đây.
Cộng đồng nhỏ có lợi gì?
Không bị đóng khung vào một hình dung nghề nghiệp, được đánh giá theo năng lực cá nhân, và buộc phải hoà vào môi trường quốc tế nên hội nhập nhanh hơn.
Cần chuẩn bị gì hơn so với đi nước khác?
Tiếng Anh ở mức làm việc được — vì mạng lưới hỗ trợ bằng tiếng Việt ở UAE mỏng hơn nhiều so với các nước có đông người Việt.
