Ở UAE, không có con đường trở thành người trong nhà. Chấp nhận điều đó ngay từ đầu giúp sống ở đây nhẹ nhõm hơn nhiều — và giúp lập kế hoạch đúng thay vì trì hoãn.
- Người nước ngoài ở UAE giữ tư cách cư trú, không chuyển thành quốc tịch qua thời gian.
- Trẻ sinh ra và lớn lên tại UAE vẫn là người nước ngoài ở đây.
- Thị thực dài hạn cho một số nhóm giúp ổn định hơn nhưng không thay đổi vị thế quốc tịch.
- Nhiều gia đình ở UAE hàng chục năm rồi vẫn phải tính đường đi tiếp.
Sự thật cần nhìn thẳng
Không tô hồng, vì tô hồng gây hại thật.
Dù ở UAE bao lâu, mình vẫn là người cư trú có thời hạn — và thời hạn đó gắn với công việc, với sức khoẻ, với việc doanh nghiệp còn hoạt động.
Điều này không phải là điều xấu — nó là mô hình của nước này, được nói rõ chứ không giấu giếm.
Cái hại nằm ở chỗ khác: người ta sống ở đây hai ba mươi năm như thể sẽ ở mãi, rồi tới lúc phải đi mà không chuẩn bị gì.
Đó là kịch bản mà nhiều người lao động nước ngoài ở vùng Vịnh đã gặp, và là điều bài này muốn giúp tránh.
Ba câu hỏi nên trả lời sớm
Mình ở đây tới khi nào? Không cần câu trả lời chính xác, nhưng cần một khung — vài năm để tích luỹ, hay cả sự nghiệp.
Sau UAE thì đi đâu? Về Việt Nam, sang nước khác, hay dựa vào diện cư trú dài hạn nếu đủ điều kiện.
Con mình sẽ học và làm ở đâu? Đây là câu hỏi quyết định nhất với gia đình, và cần trả lời sớm hơn nhiều người nghĩ.
Lý do phải sớm: chương trình học ở trường quốc tế quyết định con vào được hệ đại học nào, và đổi hướng giữa chừng rất tốn kém.
Kế hoạch tài chính
Phần cụ thể nhất và cũng quan trọng nhất.
Coi một tỷ lệ thu nhập là khoản để dành bắt buộc, không phải phần còn lại sau chi tiêu — vì không có hệ thống hưu trí nào làm việc đó thay mình.
Tính chi phí thật trước khi nhận việc: tiền thuê nhà, học phí, bảo hiểm, vé máy bay về nước, phương tiện đi lại.
Cẩn thận với lối sống — đây là nơi rất dễ tăng mức chi tiêu theo môi trường xung quanh, và nhiều người thu nhập cao mà tích luỹ ít.
Tìm hiểu quy định về chuyển tiền và về thuế ở cả hai đầu, như đã nói ở chuyên mục về nhà nước.
Và giữ một khoản dự phòng đủ sống vài tháng — vì mất việc ở đây kéo theo cả vấn đề cư trú, nên áp lực thời gian lớn hơn nhiều so với mất việc ở quê nhà.
Giữ đường về
Phần mà người đi làm xa hay bỏ quên.
Giữ giấy tờ và quan hệ pháp lý ở Việt Nam trọn vẹn — hộ chiếu, giấy tờ tuỳ thân, quyền tài sản, và các đăng ký cần thiết.
Tìm hiểu về việc đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện ở Việt Nam theo quy định hiện hành, nếu muốn giữ liên tục quá trình đóng.
Giữ mạng lưới nghề nghiệp ở quê nhà — về sau mà không quen ai trong ngành ở Việt Nam là bất lợi thật.
Giữ tiếng Việt cho con — nếu con lớn lên ở đây rồi cả nhà về, mà con không nói được tiếng Việt, thì việc hoà nhập lại rất khó.
Và về thăm nhà đều đặn nếu điều kiện cho phép — đây vừa là chuyện tình cảm vừa là chuyện giữ kết nối thực tế.
Mặt tích cực của việc nhìn thẳng
Kết lại bằng phần cân bằng.
Biết mình ở tạm thì sống có kế hoạch hơn, và điều đó thường dẫn tới kết quả tài chính tốt hơn người sống như thể sẽ ở mãi.
UAE là nơi tích luỹ được vốn và kinh nghiệm quốc tế — cả hai đều mang đi được, và đó là giá trị thật của quãng thời gian ở đây.
Môi trường đa quốc tịch dạy được cách làm việc với người từ mọi nền văn hoá — kỹ năng có giá ở bất kỳ đâu về sau.
Và rất nhiều người Việt đã dùng quãng thời gian ở vùng Vịnh làm bước đệm — để về mở doanh nghiệp, để sang nước thứ ba, hoặc để lo được cho gia đình ở nhà.
Điều quyết định không phải là ở đâu, mà là có kế hoạch hay không.
Ở UAE lâu có thành công dân được không?
Không — dù ở bao lâu vẫn là người cư trú có thời hạn, và trẻ sinh ra tại đây cũng vẫn là người nước ngoài.
Nên trả lời những câu hỏi nào sớm?
Mình ở đây tới khi nào, sau UAE thì đi đâu, và con mình sẽ học rồi làm ở đâu — câu cuối quyết định nhất vì chương trình học ảnh hưởng tới hệ đại học của con.
Lỗi tài chính hay gặp nhất là gì?
Để mức chi tiêu tăng theo môi trường xung quanh — nhiều người thu nhập cao mà tích luỹ ít. Nên coi một tỷ lệ thu nhập là khoản để dành bắt buộc.
Giữ đường về bằng cách nào?
Giữ giấy tờ và quyền tài sản ở Việt Nam trọn vẹn, giữ mạng lưới nghề nghiệp ở quê nhà, và giữ tiếng Việt cho con.
